Batı Karadeniz Bölgesi vilayetlerinden biri olan Bolu; tarihi, coğrafi ve kültürel açıdan farklı özellikler gösteren illerimizden biridir.
Bolu ilinin merkeze göre batısında bulunan Göynük ve Mudurnu “Sakin Şehir” unvanlı olup, diğerlerinden kültürel ve tarihi olarak ayrı bir özelliğe sahip. Merkeze göre güneyinde olan Seben ve Kıbrıscık ilçeleri bulunur. Bolu’nun merkezine doğusunda ise; Dörtdivan, Yeniçağa, Mengen ve Gerede ilçeleri vardır.
Yazımızın başlığından da anlaşılacağı üzere Bolu’nun doğu yakası ile ilgili birkaç kelam yazmak istiyorum.
Her sene iki vilayeti bütün ilçeleriyle gezerim. İlçeler hakkında gözlem yazıları yazmaya gayret eden biri olarak Bolu’yu üç bölüme ayırdım. Bunlardan Seben ve Kıbrıscık bir bölüm, Göynük ve Mudurnu başka bir bölüm ve Dörtdivan, Mengen, Gerede ve Yeniçağa ayrı bir bölüm.Tabii merkez kendi başına bir bölüm.
Seyahatimin ilk ayağı Bolu’nun doğu yakasına oldu. Yukarıda “Doğu yakası” olarak belirttiğim dört ilçeyi görmek için Ankara’dan yola çıktım. İlk durağım Gerede ilçesi oldu. Şehri önce otomobil ile dolaştım. Daha sonra aynı ilçeyi yaya olarak da görmeye çalıştım. Orta ölçekli ilçelerden olması, farklı bir coğrafi yapısının bulunması, mahallelerin konumları Gerede için sınırlı zamanlar yeterli olmamaktadır.
Gerede ilçesinde önce Gerede ortaokuluna uğradım. Daha sonra bazı ticari mekânları ziyaret ettim. En sonunda Gerede Belediyesi oldu durağım. Orada Gerede ile ilgili bazı yazılı bilgilere ulaşmak istedim. Beni Gerede Belediyesi Basın Yayın Bürosuna yönlendirdiler. Orada bulunan Safa Yaman ve Yusuf Berk Kutlugün benimle yakından alakadar oldular. Zaten bu ikili ile ilgili ayrı bir yazı yazacağım için şimdilik bu kadarla yetiniyorum.
Şunu söylemeliyim ki Gerede ilçesi sosyal ve kültürel yönden bir hayli mesafe kat etmiş ilçelerimizden biri. Gerede’yi tanıtmak için hazırladıkları kitaplar ve dergiler takdire şayan. Çok ilçeden, hatta ilden bile bir hayli öndeler.
Gerede ilçesinden sonra yolum Yeniçağa ilçesine düştü. Tahminimden çok güzel bir ilçe. Düz bir sahaya kurulmuş şehre göl hayli güzellik katmış. Mütevazı bir ilçe ve yine bu konuyla ilgili bir yazı kaleme alacağım.
Dörtdivan ilçesine yeterince vakit ayıramadım. Çünkü o gün şehre giriş ve çıkışlar yol çalışmalarından dolayı aralıklı veriliyordu. Daha sonra uğramak kaydı ile belli bir mesafeden öteye gidemedim.
Gelelim Gerede ilçesine. Sade ve mütevazı bir ilçe olan Gerede ülkede duyulan ismi kadar gelişmiş değildi. Ben daha yirmili yaşlarda iken, Bolu ilinin aşçıları ülke genelinde tanınmıştı. Kırklı yaşlara geldiğimde Mengenli aşçılar bir adım öne çıktı. Son zamanda da Mengen ismini duymayan kalmadı. Bu rağmen şehre girdiğinizde aşçılık ile ilgili ağırlık fazla değildi. Ayrıca yabancı birinin şehre girmesi kolay ama çıkışı bir hayli zor. Bilmeyen veya yolu sormayan ters istikamete doğru gidebilir.
Mengen ile anayol arasına gelince. Belki de ülkenin en güzel güzergâhlarından biri. Karayolu ile gökyüzü haricinde tek renk yeşil. Bir zaman sonra aynı yerdeymiş hissi uyandırıyor sizde. Tuhaftır karşınızda bile yeşilden bir duvar var gibi. Bu yolu bir de sonbaharda hayal ediyorum da ne kadar şairane bir özelliğe sahip olabileceğini tahmin etmenin zor olduğunu anlıyorum.
Bir karayolu olarak ülkenin en güzel yollarından biri Mengen ile anayol arası.
Bu il için yazılacak çok şey var. Yerimiz şimdilik bu kadar. İlerleyen zamanlar ilçelerimizi ayrı ayrı da ele alacağız.
Bolu’nun daha doğu yakasında bu kadar güzellik ve özellik gördük. Tamamını tasavvur edemiyorum bile. Gün gelir onlarıda yazarız.
Kısaca, Bolu özel bir il…