Daha başlığı görür görmez konunun ekonomiyle bir ilgisi var sanılmasın. Ne zaman emekli konusu geçse hemen; nasıl geçindiği, parasının yetip yetmediği gibi konular konuşulur. Kapitalist anlayışın hayal kurmayı engelleyip “para” üzerinden düşünmesi sağlayarak, “Piyasaya nasıl para sürülür” sorusuna cevap aratmanın bir yoludur emeklinin nasıl geçindiği.
Her insan parasıyla geçinmeye kalksa ve hiç şikâyette bulunmasa en çok paraya hükmedenler karşı durur bu vaziyete. Çünkü kapitalime göre paranın mütemadiyen dönmesi lazım piyasada.
Gümümüzde “Kullan at” ile “Belli zaman sonra değiştir” anlayışı hüküm sürmeye başladı. Artık uzun süre kullanılan eşyalar insanlara sıkıcı geldi. Özellikle kadınlar, “Bu saç modelinden sıkıldım” veya şu eşyadan iyice bıktım diye düşünmesi kapitalist sistemin işlerliğini sürdürmesi demek.
Düşünün bir kere herkes elindeki ile geçinmeye çalışıyor. Bu ne demek? Paraya sahip olmak için çözüm aramamak demek. Piyasada para dönmese üretilen mal nasıl satılacak? Bu durumda kampanyalar devreye girer ve daha önce pahalı olan bazı şeyler hissedilir biçimde azalır. Öyle cazip hale gelir ki ihtiyacın olmasa bile alabilirsin. Şayet nakit yoksa kredi imkânı bile sağlarlar.
Kısaca bir kere sizi parayla buluşturlar. Özellikle emekli taifesinin bir şekilde harcama yapması lazım. Yoksa “Unumu eledim, eleğimi duvara astım” diyecek olurlarsa onlara eleğini duvardan alma yolunu bulurlar.
Sistem bu sebeple emekli üzerinde çok durur. Sürekli ha geçiniyor, ha geçinemiyor, parası her şeye yetmiyor gibi subliminal mesajlar vererek onalar “Bir şekilde para bul!” şeklinde “Şuuraltı” talimat vermekteler.
Hâlbuki emeklinin aktif bir işi yoktur. Yılların yorgunluğu vardır. Yapacağı işler sınırlıdır. Ancak bazı mihraklar “Boş durma, aile ekonomisine katkıda bulun” gibi telkinler ile güya sureti haktan görünüp yorgun bedenlerini para için daha da yorarlar.
Kısaca emekliyi kendine bırakmazlar. Kendi kendine kalan emekliye çoğu yerde “pinti” veya “işe yaramaz” muamelesi yaparak hor görülür. Çünkü onlar gençler gibi harcama yapmazlar. Harcama yapmamak demek tüketime katkısı olmamak demektir.
Daha önceleri ekonomik ve sosyal bir sınıf olan kapitalizm yavaş yavaş “Din olma” yolunda epey mesafe aldı. Kurulacak Kapitalist Sistem dininin adı ne olur bilmem ama muhtemel ilahları “para” olur.
Tabi ilahları para olur derken doğrudan doğruya “Para dini” denmez. Ona da “Muasır medeniyete” uygun bir isim bulunur. Kısaca “para” “yara” olmaya devam eder. Olsun muasır medeniyetlerin esası zedelenmediği müddetçe gerisinin bir kıymeti harbiyesi yoktur.
Yakında “harcanmayan para para değildir diye çağdaş bir s(ı)logan ortaya atılırsa şaşırmamak lazım.
Şimdi bana hazır çalışan varken, yani daha çok geliri varken niye emekli üzerinden ekonomi kıssası anlatıyorsun derseniz sebebini söyleyeyim. Çalışan kişiler zaten harcamaya meyilli kişilerdir. İster yatırım, ister keyfi olsun “Her şey zamanına yakışır” diye paralarını harcadığı yetmiyor gibi; nasılsa kazanıyorum diye bir sürü borcun altına da girerler.
Hem borçlanır, hem kazanır, hem harcar. Kapitalim ise gizlice el ovuşturur. Çünkü musluğun ucu hep açıktır. Emeklinin ise durağan hayat yaşaması daha normaldir durağan hayat ise sadece zaruri harcamalar demek ki bu da çok kişinin işine gelmez. Hele benim gibi zaman çok biraz kitap okuyayım diyenleri hiç sevmez.
Para; insanı sokar zora…
Para; onulmaz bir “yara.”
Para; her devirde “kara…”
Yani para; yaradır, karadır…