Ne hikmetse insanlar kendinden uzakta olan bazı şeyleri de hasrettir; tıpkı geçmişlerine oldukları gibi.
İnsanların geçmişlerini hasretle hatırlamasını anlıyorum. Ortada yaşanmış bir hayat vardır ve o zaman dilimi ortada yoktur. Bazı yaşlıların “Hey gidi gençliğim hey” gibi sözleri söyledikleri olur. Hatta “Biz eskiden…” diye başlayan cümleleri duymayanımız yoktur.
Hayat bir gaileden ibarettir. Büyük çoğunluk anasında varlıklı doğmaz. Daha reşit olmadan hayatın yükünü taşıyan milyonlarca insan vardır. Gel zaman git zaman bu insanlardan biri sabit ücretli bir işle iştigal ederler. Ya işçi ya da memur olurlar. Bazıları da kendi işinde çalışır.
Daha kırklı yaşlara gelmeden, hayatın yükünü omuzlarında hisseden fert; be sefer de emeklilik hayali kurar. Bu çalışmadan geçinme isteğinin kelimelere dökülmüş halidir.
Gün gelir emeklilik yaklaşır. Kimi kanunların verdiği son süreyi kullanmaya karar verirken kimisi de bu hakkı elde eder etmez hemen emekli olmaya karar verir. Bizim sözümüz karar vermişlere değil. Yani kimi son güne kadar çalışırken kimi de anında emekli olur. Bu bir tercihtir. Ya ne yapacağını bilmeyenler…
İşte kararsız bir yapıya sahip olan bu kişiler; emekli olmuşları görünce ilk sorduğu şey “Sizce vaktini beklemeden emekli olayım mı?” sorusudur. Tamam, anladık da zaten o vaktin gelmesine bir iki sene kalmış, bu soruyu o kadar kısa bir süre için mi soruyorsun?
Bu tür soru soranlar aslında verilecek cevabı beğenmeyenlerdir. Bu soruya “Hemen ol hiç bekleme” diyenlere çalışanlar “İyi de maaşlar düşüyor” cevabı verirken; “Sonuna kadar çalış” diye cevap verenlere de “Çalışmak eskisi gibi değil, tadı kaçtı” şeklinde cevap verirler.
Emeklilik kararının zor bir karar olması doğru. Ancak zaten sınırlı olan bu süre günün birinde dolacak. O “Günün biri” diye adlandırılan tarih ise kişinin en yaşlı olduğu vakit olacaktır. Yani günümüzde bu yaşın matematik karşılığı 65 olarak belirlenmiştir.
Yani siz artık 65 yaşından sonra para biriktiremeyeceksiniz! Zaten 66 yaşındaki biri yaşadığı sürenin üçte biri kadar daha yaşasa 22 sene daha yaşamış olur ki bu da 88 yıla tekabül eder. Tabi son 22 senenin en genç olduğunuzdaki yaşınız ise 66 olarak kayıtlara geçer.
Bütün mesele çalışırken bütün bunları hesap etmek gerekiyor. Size 75 yaşında bir servet verseler varislerini yaşlılık çağındaki evlatlarınız olacağından ancak torunlarınızın işine yarayacak bir kıymete sahip olacaktır. Geçmiş geriye gelemeyeceğine göre siz “Doktor, ilaç, perhiz” arasında sıkışıp kalacaksınız.
Bütün mesele emeklilikte zamanı nasıl kullanmaktır. Bunu dışında da kalan ömrünü idame ettirecek bir gelirin olması ki zaten eskisi gibi olmasa da ölene kadar maaşınız olacak demektir.
Biliyorum, bana “Emekliliği olmayanlar ne yapacaklar?” diye soru soranlar olur. Bu yazıda konumuz kanunen emekliliği olan üzerine yazdığımız için başka bir konuya geçmek yazıyı çok uzatır.
Tabii ekonomik sebepler dışında emekli için “Zamanın olumlu kullanılması” da esastır. Bu konu başlı başına bir yazının konusu olacağından şimdilik zaman konusuna da girmeyelim. Zaman tarifi mümkün olmayan bir mefhumdur. Başı ve sonu belli değildir. İnsanoğlu dünyaya ağlayarak gelmiştir bir kere. Bir şekilde de dünyayı terk edecektir.
Ne demiş şair:
Kısmetindir gezdiren yer yer seni
Arşa çıksan akıbet yer yer seni
Onun için onun adı “yer” oldu
Önce besler sonra kendi yer seni…