Okullardan “Mevsim şeridi” ve “Tarih şeridi” diye adlandırılan; ilkokullarda sınıfların duvarını süsleyen ve bize pratik bilgiler veren yardımcı ders araçları ne zaman kaldırıldı bilmiyorum.
Tarih şeridi sıkıcıydı.
Tarih şeridi üzerinde, bizim yaşamadığımız dönemlere ait bilgiler vardı ve çocuk muhayyilemizle kavramakta güçlük çektiğimiz şeylerdi. Yok, “Tarih öncesi” yok “yazının keşfi” vs…
Mevsim şeridi hayal dünyamızı zorluyordu. Çocuk da olsak dört mevsimi yaşamıştık. Bana hep “İlkbahar” ve “Sonbahar” mevsimi ilginç gelirdi. İkisinin de ismi bahardı. Biri baharın ilki diğeri sonu. Biri yazın müjdecisi, diğeri kışın habercisi. Ancak ikisi de “bahar” ismini taşıyordu.
Ancak ilkbahar daha imtiyazlıydı. Ne zaman mart ayı gelse insanlarda “Bahar geldi, etraf yeşillenecek, havalar ısınacak” gibi sözler söylerlerdi. Sonbahar, kış habercisi olarak kabul edilirdi. Ben bu fikirde değildim. Beni bundan sonra gelecek mevsim ilgilendirmiyordu. Ben tamamen iki mevsime birden dikkat kesilir, ilkbahar ve sonbaharı kendi içinde değerlendirdim.
Bana göre iki bahar da güzeldi.
Ben bunlar arasından ilkbaharı seçenleri bencil olarak görürdüm.
Bana göre her mevsim, her ay, her gün kendi içinde önemliydi ve o günü, o ayı, o mevsimi kendi şartlarında yaşamayı seviyordum.
Mevsimler; zaman içinde şarkılarda ve türkülerde de yer aldı. Neşet Baba “Yazımı kışa çevirdin” diyordu. Mecaz bir ifadeydi ama insanın “Gönül telini” titretiyordu.
Hele sözleri Hüseyin Çolak Yurdabak’a, bestesi Semahat Özdenses’e ait “Her mevsim içimden gelir geçersin” adlı şarkıyı duyduğumda; “İçimden gelip geçersin” derken neyi kastediyordu.
İçten geçmek…
Her mevsim…
Belli ki “Gönül makamında” bir eser. Bana “Gönül makamı” da olur mu demeyin. Olmasaydı bunca eser nasıl ortaya çıkardı?
Bir Mardin türküsünde “Bahar geldi gül açtı/ Bülbül yerinden uçtu” mısraları hangi hissin kaleme ve nağmelere alınışıydı?
Bestesi ve güftesi Dramalı Hasan Hasgüler’e ait rast şarkıda “Bahar geldi gül açtı yine mahzundur bu gönlüm” mısraları hangi duygularla kaleme alınmış bestelenmişti? Bahar gelince insan mahzun olur mu hiç? Neyse buraları pek karıştırmayalım.
Mevsimlerin, şiirlerde ve şarkılarda yer almaya başlamasıyla, her mevsim her an yaşanır oldu. Takvimler vazgeçse de duygular vazgeçmedi mevsimlerden.
Çok şeylerden…
Mevsimler zamanla değişse bile hep aynı kişilere hitap etmez. Çünkü insanları görebilecekleri mevsim sayısı sınırlıdır.
Mevsimler şairlere ilham olmuştur. Ukalalık sayılmazsa bir şiirimde “Mevsimler geçiyor haberin var mı/ Şimdi mevsim kış mı yoksa bahar mı” demiştim.
Yazımızı yine ustaların kaleme alıp, ustaların bestelediği mısralarla bitirelim. Güftesi Orhan Arıtan ve bestesi Selahattin Altınbaşa’a ait hüzzam bir şarkıda ; “ Ömrümüzün son demi son baharıdır artık/ maziye bir bakıver neler neler bıraktık” deniliyor.
İlham böyle bir şey olması lazım. Zaten bu yazı da bir ilhamın neticesi.
Gönül makamında eserler, gönülden satırlarla kaleme alınır ancak…