Hayatımıza giren elektronik eşyalardan biri de “Transistörlü radyo” idi. Radyolar kültür hayatımıza yön veren önemli bir keşifti.
Radyolar önceleri pil ile çalışır ve günümüzdekilere göre epey hacimli bir şeydi. Sadece tanım için yazıyorum; bugünkü yirmi litrelik yağ kaplarının yarısından fazla büyüklükteydi.
Konumuz aslında radyo değil. Radyolar hala daha hayatımızda var. Ülkenin muhtelif yerlerinden yapılan yayınları, elimizde küçücük bir cihaz ile dinleyebiliyoruz.
Elektriğin olmadığı yerlerde pil ile çalışabilen bu cihazlardan; haberler, faydalı programlar ve muhtelif tür müzikler dinleyebiliyoruz.
Radyoların programları bizim istediğimiz zamanlarda, tekrar edilemediğinden insanlar ancak dinleyebildikleri hatırlayabiliyor. Çünkü belli zaman aralığında başka bir programa geçiliyor.
Uzun süre ülkemizin önemli keşiflerinden olan radyo saltanatı kasetçalarlardan sonra cüzi miktarda önemini yitirdi. Kasetçalarların her an tekrar dinlenmesi bir kolaylıktı. Özellikle bazı ses sanatçılarının eserleri bir kasete kaydedilir zaman içinde tekrar dinlenebiliyor.
Her ne kadar plakçalarlar, tekrar dinlense bile kasetçalarlar daha az yer kaplama özelliğine sahipti. Ayrıca kasetçalarlara amatörce ses kaydı bile yapılırdı.
Kasetçalarların ahali arasındaki ismi “teyip”di. Yani teyp kelimesinin yanlış telaffuzu ile “teyip” denirdi.
Daha sonra teypler düğünlerde de boy göstermeye başladılar. Çünkü kişilerin sevdiği eserler kaydedilir ve düğün yerinde yüksek sesle gelenlere dinletilirdi. Bu özelliğinden dolayı düğünlerde çalgı çalanlar azaldı. Böylesi daha ekonomik oluyordu.
Radyo, kasetçalar ve plakçalarlar arasında bizi ilk terk eden plakçalarlar oldu. Yani namı diğer gramofonlar. Zaten gramofonların hayat süresi çok kısa sürdü.
Radyo ile kasetçalarlar uzun süre yarışa devam etti. Ta ki bilgisayarlar çıkana kadar. Önce disket girdi hayatımıza. Disketin ömrü uzun olmadı. Ardından “CD” ve “DVD” denilen ses ve görüntü kayıt eden buluşlar arzı endam etti. Son olarak “Flaş disk” diye bilinen bir nevi “Seyyar hafıza” ile tanıştık. Bu küçücük alete hem yazı, hem fotoğraf hem de ses kaydediliyordu. Cepte taşınacak kadar küçüktü. Bulunduğunuz yerde bir bilgisayar varda gerisi kolaydı.
Tabii “Hard disk” denilen hafızası geniş olan cihazlar da var ama kullanma kolaylığı olmadığı için onlar kişiyle birlikte yer değiştiremiyor.
Bütün bu gelişmelerin ardından “Akıllı telefonlar” bir anda hepsini devre dışı bıraktı. Özellikle telefonların fotoğraf çekme, fotoğraf video ve yazıları başka yerlere gönderme gibi özelliklerini de düşünürsek dünyayı ayağımıza getirdi.
Şu anda herkes telefondan film seyredebilir, istediği sanatçının eserini dinleyebilir, hatta canlı maç yayınları bile seyredebilir.
İnternet denilen sihirli ansiklopedi bize bilmediklerimizi “O anlık” öğretebiliyor. Tabii bu işlerin yan tesirleri de var. Ancak ortada bir hakikat varsa; radyo ile başlayan yolculuk günümüzdeki hale kadar geldi.
Şöyle geriye dönüp baktığımızda telefonlar hariç diğerleri çok az kişide bulunurdu. Hele de kasetçalarlar. Çünkü devrin sanatçılarından hazırlatılan seçme eserler kaset denilen şeylere kaydedilir gençler tarafından tenha yerlerde eğlenme sebebi olurdu.
Bu arada kameralar için kullanılan görüntülü kasetlere hiç girmedik daha.
Onlar bile teyplerin tesirini gösteremediler. Bakalım yarınlarda bizleri neler bekliyor…